Artykuł prof. Kolanowskiego na łamach czasopisma Nutrition wydawnictwa Elsevier

Z dumą informujemy o kolejnym sukcesie prof. dr. hab. Wojciecha Kolanowskiego – nauczyciela akademickiego Instytutu Ochrony Zdrowia PANS w Przemyślu. Na łamach czasopisma Nutrition wydawnictwa Elsevier opublikowany został artykuł Pana Profesora, dotyczący nowatorskiej koncepcji higieny jedzenia.

 

 

Kilka słów o pracy:

Artykuł proponuje nowe spojrzenie na odżywianie: nie tylko jako kwestię tego, co jemy, ale także jak, gdzie, kiedy i w jakim stanie psychicznym spożywamy posiłki. Autorzy wprowadzają pojęcie Eating Hygiene, czyli „higieny jedzenia”, rozumianej jako wielowymiarowy system regulacyjny łączący ciało, psychikę i środowisko społeczne.

Najważniejsze założenie pracy polega na odejściu od uproszczonego modelu żywienia, w którym liczą się głównie kalorie, składniki odżywcze i bilans energetyczny. Autorzy wskazują, że sam proces jedzenia ma znaczenie biologiczne: tempo posiłku, dokładne żucie, uważność, zapach, smak, atmosfera, pora dnia, emocje czy obecność innych osób mogą wpływać na metabolizm, sytość, gospodarkę hormonalną i pracę osi jelita-mózg.

Innowacyjność artykułu polega na potraktowaniu jedzenia jako procesu biopsychospołecznego. Oznacza to, że posiłek nie jest wyłącznie dostarczeniem organizmowi energii, ale wydarzeniem regulującym wiele układów: hormonalny, nerwowy, metaboliczny i emocjonalny. Szczególnie ważne jest zwrócenie uwagi na uważne i wolniejsze jedzenie, które może wspierać wydzielanie hormonów sytości, takich jak GLP-1 i PYY, poprawiać odpowiedź insulinową oraz pomagać w lepszej kontroli apetytu.

Praca podkreśla również znaczenie kontekstu spożywania posiłków. Jedzenie w pośpiechu, stresie, przy rozproszeniu uwagi lub w niekorzystnych warunkach może zaburzać naturalne mechanizmy sytości i sprzyjać przejadaniu się. Natomiast spokojne, świadome jedzenie, z uwzględnieniem rytmu dobowego, emocji i otoczenia, może wspierać zdrowie metaboliczne oraz lepszą relację z jedzeniem.

Znaczenie tej koncepcji jest praktyczne. „Higiena jedzenia” może stać się ważnym elementem profilaktyki otyłości, insulinooporności, kompulsywnego jedzenia i zaburzeń metabolicznych związanych ze stresem. Artykuł pokazuje, że skuteczne zalecenia żywieniowe powinny obejmować nie tylko wybór produktów, ale także sposób spożywania posiłków i warunki, w jakich jedzenie się odbywa.

W ujęciu popularyzatorskim główne przesłanie pracy można streścić następująco: zdrowe odżywianie to nie tylko zawartość talerza. Równie ważne jest tempo jedzenia, uważność, emocje, otoczenie i rytm dnia. To właśnie te elementy mogą decydować o tym, czy posiłek wspiera organizm, czy przeciwnie, nasila zaburzenia apetytu, metabolizmu i samopoczucia.

Panu Profesorowi serdecznie gratulujemy oraz dziękujemy za współtworzenie środowiska naukowego PANS w Przemyślu i wzmacnianie jego dorobku badawczego.