II Forum Współpracy PANS w Przemyślu z polskimi organizacjami działającymi za granicą

13 maja, w środę, w ramach obchodów jubileuszowych z okazji 25-lecia istnienia Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Przemyślu, odbyło się II Forum Współpracy PANS w Przemyślu z polskimi organizacjami działającymi za granicą. Obecność przedstawicieli liderów tychże organizacji w wydarzeniach jubileuszowego tygodnia jest świadectwem odpowiedzialności uczelni za rolę, jaka przypisana jej została już w pierwszych latach funkcjonowania PANS. Nazywana przez pierwszego rektora prof. dra hab. Jana Drausa „Viadriną Wschodu” miała być ośrodkiem akademickim o międzynarodowym znaczeniu, ukierunkowanym „wschodnioeuropejsko” (co wybrzmiewało w jej nazwie w latach 2006-2022).

Szczytny cel
Celem Forum było zainicjowanie dyskusji o potrzebach Polonii, potrzebach polskich organizacji działających za granicą (co dla przygranicznego Przemyśla oznacza zazwyczaj i obowiązkowo wsparcie środowisk na Ukrainie, ale nie tylko), celem spotkania było zatem nawiązanie, ale przeważnie wznowienie i wzmocnienie kontaktów, które przerwały pandemia i wojna.

Słowo rektorskie
Tradycyjnie spotkanie otwarte zostało przez dra hab. Marka Delonga, prof. PANS, rektora uczelni, który nie krył z zadowolenia z faktu, że jego zaproszenie przyjęła tak liczna grupa osób, w czym upatrywał głębokie dla uczelni znaczenie. Dr Sławomir Solecki, prorektor ds. rozwoju i współpracy, pomysłodawca i organizator Forum, podkreślał, że „jest wielkim zaszczytem dla nas, że jubileusz 25-lecia PANS możemy świętować razem z Państwem, którzy reprezentujecie tysiące rodaków żyjących poza granicami współczesnej Polski. Od początku istnienia naszej uczelni kontakty i współpraca z polskimi środowiskami na Wschodzie były jednym z najważniejszych elementów tworzących współczesne oblicze przemyskiej uczelni”.

Podziękowania
Rektor podziękował przedstawicielom organizacji, środowisk polonijnych za dotychczasową, utrudnioną różnymi okolicznościami współpracę. Podziękowania (wyróżnienia) to motyw przewodni PANS-owego jubileuszu, który świadczył o tym, że uczelnia nie działa w izolacji i jest przeznaczona do tego, by umacniać nie tylko lokalne środowisko, reagując na jego potrzeby (edukacyjne, naukowe, kulturalne), ale też by współpracować z zagranicą, z Polakami żyjącymi poza granicami naszego kraju. Wyróżnione zostały zarówno organizacje, jak i indywidulani przedstawiciele środowisk polonijnych, w tym m.in. panie Elżbieta Korowiecka, Prezes Zarządu Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie oraz Julia Sierkowa, Prezes Chmielnickiego Obwodowego Oddziału Zjednoczenia Nauczycieli Polskich na Ukrainie.
„Dziś spotykamy się, by podziękować partnerom uczelni, którym bardzo wiele zawdzięczamy i bez których dobiegające końca 25-lecie uczelni byłoby pozbawione ważnych elementów, na których została ugruntowana tożsamość naszej Akademii jako uczelni otwartej, budującej coraz silniejsze relacje współpracy edukacyjnej i badawczej, ale również pamiętającej o swoich korzeniach – uczelni nie tylko kształcącej na najwyższym poziomie i dostarczającej specjalistów dla gospodarki regionu i kraju, ale również szanującej narodowe tradycje, polską historię i kulturę i polski język” – uzasadniał dr Solecki.

Dyskusja
Dyskusja w gronie przedstawicieli środowisk polonijnych oraz środowiska akademickiego i edukacyjnego (głos zabrali: prof. Jan Draus, historyk, pierwszy rektor uczelni, panie Elżbieta Korowiecka i Julia Sierkowa, prof. Władysław Strutyński, reprezentujący Narodowy Uniwersytet w Czerniowcach oraz Obwodowe Towarzystwo Kultury Polskiej im. Adama Mickiewicza w Czerniowcach, Zbigniew Hamielec, Wicedyrektor Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli, Oddziału w Przemyślu, dr Sławomir Solecki, dr Ewelina Kasperska – koordynator nowo powstałego Centrum Kultury i Języka Polskiego PANS w Przemyślu) poświęcona była tematom: Współpraca z Polonią i Polakami żyjącymi za granicą. Przeszłość – Teraźniejszość – Przyszłość oraz Działalność polskich organizacji społecznych i oświatowych na Ukrainie i w Mołdawii wobec wyzwań współczesności – stan obecny i potrzeby. Wszystkie wnioski zostały skrupulatnie odnotowane przez organizatorów, by stanowić ważny punkt odniesienia dla podejmowanych w przyszłości decyzji o kierunkach rozwoju uczelni, wspierających rodaków za granicą.

Postępujący proces starzenia się środowisk polonijnych współpracujących z uczelnią stanowi poważne wyzwanie dla kultywowania polskiej tożsamości narodowej. To globalne zjawisko wymaga pogłębionej analizy i wdrożenia działań, które będą mu przeciwdziałać. Przygraniczna uczelnia może być silnym wsparciem dla realizacji państwowych inicjatyw i strategii, zapobiegających wynarodowieniu.

Centrum Kultury i Języka Polskiego
Nie bez znaczenia dla czasu i miejsca spotkania był fakt powołania do życia nowej jednostki organizacyjnej w strukturze uczelni – Centrum Kultury i Języka Polskiego, które formalnie rozpoczęło swoją działalność 1 marca 2026 r., przejmując i pielęgnując rozpoczętą w 2017 roku tradycję organizowania państwowego egzaminu certyfikatowego z języka polskiego jako obcego i wdrażając nowe pomysły, jak np. ciesząca się dużym zainteresowaniem oferta kursów przygotowujących do wspomnianego egzaminu.

Zapraszamy na studia
Ostatnim punktem programu była prezentacja oferty dydaktycznej uczelni. W tej części przedstawiciele każdego z pięciu instytutów PANS, w tym głównie dyrektorzy, opowiadali o możliwościach i warunkach studiowania, jakie przemyska Akademia tworzy dla swoich zagranicznych studentów.

Wsparcie patronackie
II Forum Współpracy PANS w Przemyślu z polskimi organizacjami działającymi za granicą zostało objęte honorowym patronatem przez Marszałka Województwa Podkarpackiego, patronatem medialnym zaś przez TVP Rzeszów, Radio Rzeszów, Telewizję TOYA oraz Tygodnik „Życie Podkarpackie”. Partnerem wydarzenia było Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej.

Tekst: Ewelina Kasperska
Zdjęcia: Dział Rozwoju i Współpracy