Kolejna praca z afiliacją PANS w międzynarodowym czasopiśmie
13 listopada 2026Z dumą informujemy, że kolejna praca z afiliacją PANS ukazała się w międzynarodowym czasopiśmie naukowym.
⁂
Co o publikacji mówi jej współtwórca – prof. dr hab. Wojciech Kolanowski?
Safety of Enteral and Parenteral Nutrition Products: Emerging Risks from Production to Clinical Use / Bezpieczeństwo produktów do żywienia dojelitowego i pozajelitowego – nowe zagrożenia od produkcji do zastosowania klinicznego
Artykuł przedstawia krytyczny przegląd zagrożeń związanych z bezpieczeństwem preparatów do żywienia dojelitowego (EN) i pozajelitowego (PN), obejmujący cały cykl ich wykorzystania – od produkcji, przez pakowanie, przechowywanie i przygotowanie, aż do podania pacjentowi. Omówiono zagrożenia mikrobiologiczne, chemiczne, fizyczne i mechaniczne, a także znaczenie błędów ludzkich i nieprawidłowości w obsłudze systemów podawania. Szczególną uwagę poświęcono różnicy między jakością produktu ocenianą w warunkach laboratoryjnych a rzeczywistą ekspozycją pacjenta na potencjalnie szkodliwe czynniki.
Nowatorstwo naukowe
Najważniejszym autorskim wkładem pracy jest zaproponowanie koncepcji PEONPS (Patient-Exposure-Oriented Nutritional Product Safety), czyli podejścia do bezpieczeństwa produktów żywieniowych zorientowanego na rzeczywistą ekspozycję pacjenta.
Nowatorstwo polega przede wszystkim na:
- Integracji dotychczas rozproszonych obszarów oceny bezpieczeństwa – połączeniu danych dotyczących jakości produktu, warunków przygotowania i podawania oraz ekspozycji pacjenta.
- Przesunięciu punktu ciężkości z samej obecności zagrożenia na jego rzeczywiste znaczenie dla pacjenta – z uwzględnieniem dostarczonej dawki, czasu ekspozycji i warunków klinicznych.
- Zaproponowaniu możliwości oceny wartości dodanej PEONPS – poprzez sprawdzenie, czy zintegrowana analiza dostarcza informacji istotnych dla decyzji dotyczących bezpieczeństwa, których nie zapewniają dotychczasowe procedury.
Koncepcja PEONPS nie zastępuje istniejących standardów kontroli jakości i bezpieczeństwa. Stanowi propozycję ich uzupełnienia, wymagającą dalszej walidacji.
Znaczenie praktyczne: artykuł wskazuje kierunek rozwoju bardziej zintegrowanej oceny bezpieczeństwa żywienia klinicznego, potencjalnie przydatnej producentom, farmaceutom szpitalnym, dietetykom, pielęgniarkom i lekarzom. W przyszłości podejście PEONPS może wspierać identyfikację zagrożeń, monitorowanie ekspozycji oraz doskonalenie procedur ograniczania ryzyka.
⁂
Kolejne osiągnięcie Pana Profesora to powód do dumy dla całej społeczności akademickiej PANS w Przemyślu. Serdecznie gratulujemy!
